Na een paar blogs en posts van mijn hand heb je het waarschijnlijk vaker voorbij zien komen. Of misschien denk je zelfs: hij blíjft er maar over doorzeuren. Toch snijd ik in deze blog opnieuw dit onderwerp aan: loslaten. Het lijkt namelijk wel of we hier met zijn allen steeds slechter in worden. Het minimaliseren van fouten en grip houden op van alles en nog wat, lijkt de grootste leidraad te zijn geworden bij alles wat we doen. Met als gevolg dat er niks gebeurt, want: wat als het fout gaat?

Ik zou liever de vraag stellen: wat als het góéd gaat? Wat zouden wij als maatschappij kunnen bereiken als we niet uitgaan van angst, maar van mogelijkheden? Niet van grip, maar van kansen? Om ergens te kunnen komen, moeten we los proberen te laten. Werken vanuit vertrouwen, lef en geloven in mensen. Samen werken aan ‘wat de bedoeling is’. Geloof me: 99,9% van de mensen wil dat: werken aan ‘wat de bedoeling is’. Toch bouwen we onze systemen, werkwijzen en feitelijk onze hele maatschappij op die andere 0,1%. Hoe bizar is dat?

Mooie voorbeelden van werken vanuit vertrouwen, zijn de projecten waarbij gemeenten geld gaven aan een wijk, om de mensen vervolgens zelf te laten bepalen wat men ermee mocht doen. Uiteraard moest dat in goed overleg met elkaar gebeuren, en werden er de nodige kaders gesteld. Het geld bleek besteed te worden aan veiligheid, leefbaarheid, gezondheid… allemaal thema’s waar de gemeente óók op wil inzetten.

Nu hoef je als overheid natuurlijk niet meteen te beginnen met het geven van een zak geld aan een wijk. Het kan ook kleiner. Begin eens met in je beleid in te zetten op minder regels. Laat niet (alleen) de risicoanalyses de koers bepalen, maar (ook) de doelstellingen. Geef mensen daadwerkelijk inspraak, waarbij je gesprekken met hen voert over waar zij vanuit hun hart en gevoel mee bezig zijn. Ook heel belangrijk hierbij: probeer de onderliggende vraag te achterhalen. Waaróm willen mensen wat ze willen? Vaak blijkt achter een praktische wens (‘maak een drempel in onze straat’) een bredere behoefte (‘maak onze straat verkeersveilig’) te zitten. Die bredere behoefte kan vaak ook prima op een andere manier opgelost worden.

Loslaten begint overigens niet per definitie bij gemeentes. Ook bij het Rijk én bij de provincie kunnen we gerust wat minder contoleren en wat meer uitgaan van vertrouwen. Als het Rijk en de provincies de expertise leggen waar die hoort, namelijk lokaal; dicht bij de mensen en in de wijken, dan kunnen zij zich veel meer bezig houden met de grote lijnen. Daarvoor kunnen we gemakkelijk een paar provincies samenvoegen. Het geld, de menskracht en de expertise die dan vrijkomen, zetten we in op lokaal niveau. Ook het Rijk moet gaan loslaten. Wat als zij het dagelijkse bestuur over zouden laten aan gemeentes en (de samengevoegde) provincies en zich bezig zouden gaan houden met de lange termijn? Niet geleefd worden door de waan van de dag, maar uitgaan van de vraag waar ons land over 50 tot 100 jaar zou moeten staan. Volgens mij is dat pas écht waardevol.

Met meer vertrouwen, positiviteit en lef komen we sneller vooruit en creëren we veel meer waarde. En wat als het fout gaat? Dan denk ik aan die cartoon van een vlinder, met de tekst: “What if I fall?” “Oh, but my darling, what if you fly?”