Een tijdje geleden was ik met mijn dochter van 12 bij de tandarts. Er zou van alles moeten gebeuren in haar mond. Toen ik vroeg waarom dat allemaal zou moeten gebeuren, gaf de tandarts aan dat mijn dochter hier anders misschien over 50 tot 60 jaar last van zou krijgen. Laat dat even tot je doordringen. 50 tot 60 jáár. 

Natuurlijk ben ik blij dat ik in een land woon waarin de gezondheidszorg heel erg goed is. Waarin de tandarts nu al nadenkt over eventuele problemen in de toekomst. Dit is dan ook absoluut geen aanklacht tegen deze fijne tandarts; wél is de situatie naar mijn idee een duidelijk symptoom van het systeem waarin we allemaal zitten. Een systeem dat alle onzekerheden wegpoetst, dat alle twijfel dichttimmert en dat volledig gericht is op comfort. Alles om ons leven maar zo comfortabel mogelijk te maken. Want je zult over 60 jaar maar tandpijn krijgen… 

Je kinderen met de auto naar school brengen, de boodschappen thuis laten bezorgen, de e-bike pakken in plaats van op eigen kracht een stuk fietsen, een afstandsbediening gebruiken om je caravan moeiteloos op de juiste plek te zetten… al het comfort dat we hebben, moeten we gebruiken. Want anders ben je gek, toch? Die volledige focus op comfort is menselijk, maar ook destructief. We zijn onszelf er letterlijk en figuurlijk mee aan het kapotmaken. Omdat we minder inspanningen leveren, worden we minder fit en gezond, en zijn er steeds meer mensen met overgewicht. En omdat we nooit uitgedaagd worden om eens flink tegen de regen en wind in te fietsen, worden we ook mentaal minder veerkrachtig. We halen de fysieke en mentale oerkrachten die we door evolutie hebben opgebouwd, in razendsnel tempo onderuit.

Ik ben er dan ook van overtuigd dat mensen zichzelf af en toe zouden moeten uitnodigen om oncomfortabele situaties op te zoeken. Dat we liever moe moeten willen zijn dan lui. Want als we nú onze kinderen door weer en wind naar school laten fietsen, creëren we fitte en veerkrachtige volwassenen voor straks.  

Tegelijkertijd weet ik dat dit voor ieder apart bijna niet te doen is. Het systeem en de groepsdruk op allerlei niveaus maken het heel moeilijk om jezelf en je kinderen te onttrekken aan al het comfort dat we nu eenmaal tot onze beschikking hebben. Tegelijkertijd stevenen we hard af op een maatschappij waarin we voor het eerst ongezonder zijn dan onze voorouders.

Daarom zie ik hier een taak in voor de overheid. Dat klinkt misschien ingewikkeld, maar dat ís het niet. Maak van gym een kernvak op school. Ondersteun bedrijven en organisaties in het stimuleren van bewegen, zodat werknemers gaan sporten, fietsen en wandelen. Zorg dat op scholen meer aandacht is voor normen en waarden: stel de vraag hoe je een waardevol, gezond en maatschappelijk betrokken leven leidt centraal. Ik zie een grote taak voor de overheid en het onderwijs om weerbare burgers te creëren. Mensen die veerkrachtig, creatief, flexibel en bewust zijn. Die doorzettingsvermogen hebben. Mensen die liever moe zijn dan lui. Daar hebben we uiteindelijk allemaal persoonlijk iets aan, maar vooral als maatschappij.  

Gijs van Oorschot
Veranderaar 

Mei 2026