Regelmatig loop ik door mijn eigen stad. In Den Bosch, waar ik al 20 jaar woon, ken ik inmiddels vele straten, pleinen en parken. Toch probeer ik iedere dag fris te kijken. Ik probeer met aandacht te kijken naar wat er is, wat er gebeurt en me daar regelmatig over te verwonderen. Ik zoek ook bewust en onbewust situaties op waarbij ik geraakt word, zodat ik me ook kán verwonderen. Dat hoeft niet moeilijk te zijn; als je je dagelijkse wandeling maakt terwijl je naar boven kijkt, ontdek je al een heleboel nieuwe dingen. Gevels, bomen, de lucht boven de huizen… genoeg om je iedere dag over te (blijven) verbazen!

Die verwondering neem ik ook graag mee in mijn werk. Zo vind ik het enorm belangrijk om mensen achter hun bureau vandaan te halen.

Wat is het maatschappelijke belang, wat is het doel waar we samen aan werken? Daarom neem ik mensen mee het werkveld in, weg van de telefoons, e-mails en vergaderingen, en op naar de verwondering. Die verwondering, jezelf laten verrassen door de mensen voor wie je het doet, is naar mijn idee essentieel om uiteindelijk de goede dingen te kunnen doen.

Dit hangt nauw samen met buiten je bubbel gaan. Alles wat je denkt te weten en alle oordelen die je velt, zijn een product van je eigen visie en perspectief. Het is hoe jij naar de wereld kijkt, vanuit jouw bubbel. Daarom is het belangrijk om naar de mensen toe te gaan voor wie je het doet. Hoe kijken zij hier tegenaan? Wat vinden zij belangrijk? Klopt datgene wat jij denkt of moet je je visie bijstellen?

Zo bracht ik laatst met een projectteam een bezoek aan Ergon, een werkontwikkelbedrijf dat zich richt op het ontwikkelen van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Ik wilde, samen met mijn team, op locatie het verhaal van Ergon horen en voelen. Wat mij daarbij het meest raakte, was een opmerking van een leidinggevende. Hij vertelde dat er in principe gewerkt wordt van 8 uur tot 16 uur, maar dat sommige medewerkers er al om 6 uur zitten om samen koffie te drinken. En dat diezelfde mensen al jaren geen vakantie hebben opgenomen. Dat vinden zij een straf… Ergon is hun thuis, en ze zijn er liever dan in hun eigen woning, of op vakantie. Een moment van kippenvel en verwondering.

En het zette me aan het denken. Want Ergon is er voor ‘mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt’. Maar wie zíjn dat eigenlijk? Ik snap de definitie, maar de groep mensen die hieronder valt, is ontzettend divers. Het kan gaan om mensen met een aangeboren lichamelijke, psychische of verstandelijke beperking, maar ook om mensen met niet aangeboren (hersen)letsel. Het gaat in ieder geval om mensen die niet ‘gewoon’ mee kunnen draaien in wat onze samenleving verwacht, terwijl zij wel gewoon onderdeel zijn van onze samenleving. Net zoals jij en ik. Door hierover na te denken, kunnen we ons werk weer een beetje beter afstemmen op de mensen om wie het gaat. Buiten mijn bubbel gaan leverde in dit geval verwondering op, en in het verlengde daarvan ook een beter begrip van het werkveld.

Verwondering is dus prettig en leuk, het houdt je fris en jeugdig én het zorgt ervoor dat je je werk (nog) beter uit kunt voeren. En het mooie is: je kunt het de hele dag doen. Als je wakker wordt, als je door een bos loopt, op kantoor of als je (bijvoorbeeld) een werkontwikkelbedrijf bezoekt. Altijd en overal.

Probeer dus iedere dag fris te kijken naar wat er is. Naar hoe de zon opkomt, hoe dingen georganiseerd zijn of naar het feit dat iemand die tot zijn nek toe verlamd is, zegt dat hij een fantastisch leven heeft. Blijf je verwonderen en laat je raken; dat is goed voor alles en iedereen.

Maak er een mooie dag van!

Gijs van Oorschot
Veranderaar